بررسی داوری در نظام حقوقی ایران و جایگاه آن در فقه اسلامی

بررسی داوری در نظام حقوقی ایران و جایگاه آن در فقه اسلامی

اقسام داوری
مقایسه داوری با مفاهیم مشابه
داوری در حقوق ایران
بررسی داوری در نظام حقوقی ایران
داوری در فقه اسلامی
مشروعیت قاضی تحكیم در فقه امامیه
مشروعیت قاضی تحكیم از نگاه اهل سنت

رفتن به سایت اصلی

دانلود پایان نامه رشته حقوق

بررسی داوری در نظام حقوقی ایران و جایگاه آن در فقه اسلامی

 

 

 

 

 

 

مقدمه

درخصوص مبنای داوری در حقوق باید گفت رویه قضایی، ماده 10 قانون مدنی و حاكمیت اراده را مبنای داوری می داند. آرای متعددی وجود دارد كه صراحتاً مبنای داوری را به این ماده بر می گرداند. لذا برخی معتقدند (کریمی و پرتو، 1391: ص23).  مبنای داوری به اراده قانون گذار بر می گردد. قانون است كه داوری را بخشی از نظام قضایی كشور می داند و برخی دعاوی را داوری پذیر و برخی را فاقد چنین قابلیتی اعلام می كند. به همین ترتیب، فلسفه پیش بینی داوری های اجباری را باید در اراده قانون گذار جستجو كرد. بنابراین با استناد به آیات صدر الاشاره و مباحث مطروحه در فقه امامیه و اجازه شارع مقدس به چنین توافقی برای ارجاع امر به داوری و قوانین موضوعه در این خصوص كه بر گرفته از حقوق اسلام است.

 

 از قبیل قانون اساسی، قانون آیین دادرسی مدنی و قانون داوری تجاری بین المللی و سایر اسناد بین المللی كه پیش بینی حل و فصل اختلافات را از طریق دادرسی به اشخاصی اعم از (حقیقی و حقوقی) داده است و به دلیل ایجاد انضباط اجتماعی، رعایت مصالح حاكمیتی و منافع فردی و جمعی اشخاص كه اجازه رجوع اشخاص به داوری را صادر نموده است می توان نتیجه گرفت مبنای داوری اجازه شارع مقدس و متعاقباً قانون مبتنی بر حقوق اسلام است. لذا می توان گفت اگر مبنای داوری، ‌توافق طرفین باشد آنگاه توجیه داوری های اجباری دشوار می گردد، ولی اگر اراده قانون گذار را مبنا قرار دهیم آنگاه توجیه داوری های اجباری و نیز داوری ناپذیر بودن برخی دعاوی میسر خواهد بود. 

 

مشروعیت قاضی تحكیم مورد پذیرش مشهور فقهاء قرار گرفته و دلایلی از كتاب، سنت و اجماع بر آن اقامه كرده اند و درباره آن ادعای اجماع و عدم خلاف شده است (محمدی گیلانی، 1362: ص63). عمده ترین دلیل را می توان روایات بر شمرد از جمله روایت ابی خدیجه كه مرحوم خویی نیز به آن استناد كرده اند . امام از تعبیر ((رضایت)) و ((جعل)) استفاده كرده اند نه ((مراجعه)) و این بدان معنا است كه اگر شما به كسی ((راضی)) شدید من هم آن را قبول دارم و شما نزد چنین كسی تحاكم كنید. 

 

 

پرسش این است كه صلاحیت قاضی تحكیم تا كجاست؟ آیا صرفاً در دعاوی حقوقی است یا در دعاوی كیفری نیز می توان آن را به كار گرفت؟ از سوی دیگر آیا قلمرو آن صرفاً در حق الناس یا حقوق خصوصی است و یا در حق الله یا حقوق عمومی نیز كاربرد دارد؟ (سلیمانی پور و محمد الهی، 1390: ص407). از دیدگاه فقهی اطلاق دلیل مشروعیت قاضی تحكیم اقتضاء می كند كه وی بتواند هم در دعاوی حقوقی و هم در دعاوی كیفری قضاوت كند. در این باره می توان به روایت ((ابی خدیجه)) از امام صادق (علیه السلام) اشاره كرد. 

 

مرحوم فاضل هندی در مورد بحث می فرماید: حكم قاضی تحكیم در همه احكام اعم از حقوق الناس و حقوق الله، ‌حتی در مجازات ها به علت عام بودن دلیل مشروعیت، نافذ و لازم است)) (فاضل هندی، 1416ه ق: ص32). به عقیده برخی دیگر قلمرو قضاوت قاضی تحكیم محدود به حقوق خصوصی یا حق الناس است و دامنه قضاوت وی حقوق عمومی یا حق الله را در بر نمی گیرد، زیرا قاضی تحكیم در فرض رضایت مشروعیت دارد و فلسفه تعیین آن در قانون ساده بودن و سرعت درامر رسیدگی است. از این رو نمی توان آن را به حقوق عمومی یا حق الله توسعه داد چون در چنین مواردی شاكی یا مدعی خصوصی وجود ندارد و حكومت مستقیماً وارد عمل شده و به مسأله رسیدگی می نماید لذا تراضی طرفین دعوی بی معناست و قاضی تحكیم مفهومی ندارد و بدین لحاظ مرحوم شهید ثانی می فرماید: ((قاضی تحكیم ویژه حق الناس است زیرا مشروعیت آن بر تراضی طرفین دعوی توقف دارد. بنابراین در حقوق الله نمی تواند قضاوت كند زیرا در این موارد شاكی خصوصی وجود ندارد.)) (نجفی، 1365: ص25).البته چون مشروعیت قاضی تحكیم بر اساس تراضی طرفین دعوی است لذا یكی از مسائل مورد بحث این است كه آیا علاوه بر تراضی قبل از حكم، نیازمند تراضی بعد از حكم نیز هستیم یا خیر؟ در میان فقهاء دو نظریه وجود دارد:

 

 اكثریت آنها عقیده دارند كه بعد از تراضی و صدور حكم، نیازی به قبول و رضایت به حكم نیست و رأی قاضی برای طرفین نافذ و لازم است. در این مورد مرحوم محقق حلی می فرماید: اگر طرفین دعوی شخصی را به عنوان قاضی پذیرفتند و نزد وی طرح دعوی كردند و قاضی حكم صادر كرد، حكم وی بر طرفین دعوی لازم است و رضایت آنها شرط نیست)). در میان فقهای شیعه مرحوم علامه در تحریر الاحكام با نفوذ حكم قاضی تحكیم بعد از قضاوت مخالفت كرده و آن را نپذیرفته است (علامه، 1374: ص18). به نظر می رسد نظر مشهور فقهاء صحیح باشد، زیرا اساس تشریع قضاوت برای رفع اختلاف و فصل خصومت است، اگر قرار باشد رضایت طرفین بعد از حكم لازم باشد، غالباً اختلاف مرتفع نمی شود زیرا در بیشتر موارد محكوم علیه حكم را نخواهد پذیرفت. لذا علی القاعده باید حكم نافذ و لازم باشد مگر در مواردی كه قاضی مرتكب خطا شده است. 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست مطالب

1-1- مفهوم داوری و مقایسه آن با نهاد های مشابه و اقسام داوری 8

1-1-1- مفهوم داوری 8

1-1-1-1- تعریف لغوی داوری 8

1-1-1-2- تعریف اصطلاحی داوری 10

1-1-2- مبنای داوری 12

1-1-2-1- مبنای داوری در فقه اسلامی 13

1-1-2-2- مبنای داوری در حقوق 15

1-1-3- مقایسه داوری با مفاهیم مشابه 16

1-1-3-1- مقایسه داوری با رسیدگی قضایی 16

1-1-3-2- مقایسه داوری با میانجیگری 20

1-1-3-3- مقایسه داوری با كارشناسی 24

1-1-3-4- مقایسه داوری با مفهوم وكالت 27

1-1-4- اقسام داوری 28

1-1-4-1- داوری داخلی و داوری بین المللی 28

1-1-4-1-1- داوری داخلی 29

1-1-4-1-2- داوری بین المللی 31

1-1-4-1-3- تعریف داوری بین المللی 33

1-1-4-1-4- هدف از داوری تجاری بین المللی 33

1-1-4-1-5- سازمانهای مشهور داوری بین المللی 36

1-1-4-2- داوری موردی و داوری سازمانی 40

1-1-4-2-1- داوری موردی 41

1-1-4-2-2- داوری سازمانی 41

1-1-4-3- داوری اجباری و داوری اختیاری 43

1-1-4-3-1- داوری اجباری 43

1-1-4-3-2- داوری اختیاری 45

1-1-4-4- داوری تجاری و داوری غیر تجاری (مدنی) 45

1-1-4-4-1- داوری تجاری 45

1-1-4-4-2- داوری غیر تجاری (مدنی) 46

1-1-5- داوری در پیمان ها 47

1-1-5-1- تعریف پیمان 48

1-1-5-2- وضعیت ارجاع اختلافات ناشی از پیمان ها به داوری 49

 

1-2- داوری درفقه اسلامی 52

1-2-1- تعریف و ماهیت تحكیم 53

1-2-1-1- تعریف تحكیم 53

1-2-1-2- ماهیت تحكیم 53

1-2-2- مشروعیت قاضی تحكیم 56

1-2-2-1- مشروعیت قاضی تحكیم در فقه امامیه 56

1-2-2-1-1- دلیل مشروعیت قاضی تحكیم 56

1-2-2-1-2- قلمرو صلاحیت قاضی تحكیم 57

1-2-2-2- مشروعیت قاضی تحكیم از دیدگاه فقهای اهل سنت 58

1-2-3- اجرای احكام داوری در فقه 60

1-2-4- شرط اجتهاد در قاضی تحكیم 61

1-2-5- نتیجه 62

 

 

 

 

پایان نامه کارشناسی رشته علوم تربیتی با عنوان تهیه و تدوین برنامه یكساله آموزشی و تربیتی

پایان نامه کارشناسی رشته علوم تربیتی با عنوان تهیه و تدوین برنامه یكساله آموزشی و تربیتی آموزش و پرورش برنامه‌های پرورشی و تربیتی برنامه یكساله آموزشی و تربیتی پایان نامه کارشناسی رشته علوم تربیتی با عنوان تهیه و تدوین برنامه…

مبانی نظری و پیشینه تحقیق ارزیابی کارایی و عملکرد

مبانی نظری و پیشینه تحقیق ارزیابی کارایی و عملکرد مبانی نظری ارزیابی کارایی و عملکرد دانلود مبانی نظری ارزیابی کارایی و عملکرد دانلود پیشینه تحقیق ارزیابی کارایی و عملکرد پیشینه تحقیق ارزیابی کارایی و عملکرد ادبیات نظری ارزیابی کارایی و…

پاورپوینت رویکردهای دستیابی به اقتصاد دانش محور

پاورپوینت رویکردهای دستیابی به اقتصاد دانش محور کلمات کلیدی : پاورپوینت رویکردهای دستیابی به اقتصاد دانش محور اقتصاد دانش محور چشم انداز رویکردهای دستیابی به اقتصاد دانش محور دانش به عنوان منبع دانش و قابلیتها استراتژی های دانش محور شکافهای…

ارتباط رضایت شغلی و تعهد سازمانی

ارتباط رضایت شغلی و تعهد سازمانی رضایت شغلی تعهد سازمانی رضایت از کار رضایت از ترفیع ارتباط رضایت شغلی و تعهد سازمانی رضایت شغلی کارکنان آموزش و پرورش تعهد سازمانی کارکنان آموزش و پرورش رابطه رضایت شغلی و تعهد سازمانی…

مبانی نظری و پیشینه تحقیق ارزیابی عملکرد مدیریت منابع انسانی 62 صفحه

مبانی نظری و پیشینه تحقیق ارزیابی عملکرد مدیریت منابع انسانی 62 صفحه کلمات کلیدی : مبانی نظری ارزیابی عملکرد پیشینه تحقیق ارزیابی عملکرد مبانی نظری مدیریت منابع انسانی پیشینه تحقیق مدیریت منابع انسانی مبانی نظری و پیشینه تحقیق ارزیابی عملکرد…

ایمونولوژی کوبای ترجمه دکتر محمد علی بهار - متن کامل

ایمونولوژی کوبای ترجمه دکتر محمد علی بهار - متن کامل ایمونولوژی کوبای ترجمه دکتر محمد علی بهار رفتن به سایت اصلی ایمونولوژی کوبای ترجمه دکتر محمد علی بهار - متن کامل 21 فصل کامل + فهرست و منابع مجموعه 1121…

مبانی نظری و پیشینه تحقیق  اختلال هراس خاص 65 صفحه

مبانی نظری و پیشینه تحقیق  اختلال هراس خاص 65 صفحه کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه اختلال هراس خاص مبانی نظری اختلال هراس خاص پیشینه تحقیق اختلال هراس خاص پیشینه داخلی اختلال هراس خاص پیشینه خارجی اختلال هراس خاص…

مبانی نظری و پیشینه تحقیق اثربخشی موفق مدیریت دانش 72 صفحه

مبانی نظری و پیشینه تحقیق اثربخشی موفق مدیریت دانش 72 صفحه کلمات کلیدی : پیشینه مدیریت دانش پیشینه تحقیق مدیریت دانش پیشینه پژوهش مدیریت دانش دانلود مبانی نظری مدیریت دانش مبانی نظری استقرار مدیریت دانش مبانی نظری و پیشینه تحقیق…

مقاله بررسی عوامل کلیدی موفقیت در پیاده سازی سیستم های اطلاعاتی مدیران ارشد

مقاله بررسی عوامل کلیدی موفقیت در پیاده سازی سیستم های اطلاعاتی مدیران ارشد سیستم اطلاعات اجرایی پیاده سازی EIS عوامل کلیدی موفقیت شركت صنایع تجهیزاتی نفت سیستم های اطلاعاتی مدیران ارشد بررسی عوامل کلیدی موفقیت در پیاده سازی سیستم های…

پاورپوینت شناسایی عوامل کلیدی موفقیت در پیاده سازی سیستم های اطلاعاتی اجرایی

پاورپوینت شناسایی عوامل کلیدی موفقیت در پیاده سازی سیستم های اطلاعاتی اجرایی تحلیل فریدمن تحلیل عاملی اکتشافی سیستم اطلاعات اجرایی شركت صنایع تجهیزاتی نفت مدیریت اثر بخش سیستم‌های اطلاعاتی اجرایی سیستم EIS پیاده سازی سیستم های اطلاعاتی اجرایی شناسایی عوامل…

فصل دوم پایان نامه راهبردهای مقابله ای

فصل دوم پایان نامه راهبردهای مقابله ای کلمات کلیدی : مبانی نظری راهبردهای مقابله ای پیشینه تحقیق راهبردهای مقابله ای پیشینه داخلی راهبردهای مقابله ای پیشینه خارجی راهبردهای مقابله ای پیشینه پژوهش راهبردهای مقابله ای پیشینه نظری راهبردهای مقابله ای…

چارچوب نظری و پیشینه پژوهش خشنودی شغلی

چارچوب نظری و پیشینه پژوهش خشنودی شغلی کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه خشنودی شغلی مبانی نظری خشنودی شغلی پیشینه تحقیق خشنودی شغلی پیشینه داخلی خشنودی شغلی پیشینه خارجی خشنودی شغلی پیشینه پژوهش خشنودی شغلی پیشینه نظری خشنودی شغلی…

بررسی امضا الکترونیکی در حقوق داخلی و اسناد بین المللی

بررسی امضا الکترونیکی در حقوق داخلی و اسناد بین المللی کلمات کلیدی : امضا الکترونیکی تحقیق در مورد امضا الکترونیکی امضا الکترونیکی در حقوق داخلی امضا الکترونیکی در اسناد بین المللی امضای الکترونیکی درقانون مدنی فرانسه امضای الکترونیک در قانون…

مبانی نظری و پیشینه تحقیق ارزیابی عملکرد متوازن 93 صفحه

مبانی نظری و پیشینه تحقیق ارزیابی عملکرد متوازن 93 صفحه کلمات کلیدی : پیشینه تحقیق ارزیابی عملکرد مبانی نظری ارزیابی عملکرد مبانی نظری ارزیابی عملکرد متوازن پیشینه پژوهش ارزیابی عملکرد متوازن دانلود مبانی نظری ارزیابی عملکرد متوازن پیشینه تحقیق ارزیابی…

پاورپوینت کتاب بازاریابی صنعتی دکتر محمد علی عبدالوند و دکتر هاشم نیکو مرام

پاورپوینت کتاب بازاریابی صنعتی دکتر محمد علی عبدالوند و دکتر هاشم نیکو مرام کتاب بازاریابی صنعتی دکتر محمد علی عبدالوند دکتر هاشم نیکو مرام رفتن به سایت اصلی پاورپوینت خلاصه کتاب بازاریابی صنعتی دکتر محمد علی عبدالوند و دکتر هاشم…

چارچوب نظری و پیشینه پژوهش فعالیت های پیشبرد فروش

چارچوب نظری و پیشینه پژوهش فعالیت های پیشبرد فروش مبانی نظری فعالیت های پیشبرد فروش دانلود مبانی نظری فعالیت های پیشبرد فروش پیشینه تحقیق فعالیت های پیشبرد فروش ادبیات نظری فعالیت های پیشبرد فروش فصل دوم پایان نامه فعالیت های…

ارزیابی پیشینه و ارکان کلاهبرداری و تشریح صورتهای مختلف آن

ارزیابی پیشینه و ارکان کلاهبرداری و تشریح صورتهای مختلف آن جرم کلاهبرداری دانلود پایان نامه کلاهبرداری تاریخچه و ماهیت کلاهبرداری و بررسی عاملهای آن صورتهای مختلف کلاهبردری ارزیابی پیشینه و ارکان کلاهبرداری و تشریح صورتهای مختلف آن تاریخچه و ماهیت…

پرسشنامه بررسی و شناسایی تاثیر تمایل رابطه ای و هوش بازاریابی بر قابلیت توسعه محصول جدید

پرسشنامه بررسی و شناسایی تاثیر تمایل رابطه ای و هوش بازاریابی بر قابلیت توسعه محصول جدید پرسشنامه تمایل رابطه ای پرسشنامه هوش بازاریابی پرسشنامه قابلیت توسعه محصول جدید پرسشنامه تاثیر تمایل رابطه ای بر قابلیت توسعه محصول جدید پرسشنامه تاثیر…

فصل دوم پایان نامه سلامت روان سالمندان

فصل دوم پایان نامه سلامت روان سالمندان کلمات کلیدی : مبانی نظری سلامت روانی سالمندان پیشینه تحقیق سلامت روانی سالمندان پیشینه داخلی سلامت روانی سالمندان پیشینه خارجی سلامت روانی سالمندان پیشینه پژوهش سلامت روانی سالمندان پیشینه نظری سلامت روانی سالمندان…

پرسشنامه میزان اثربخشی مدیریت دانش در یک سازمان

پرسشنامه میزان اثربخشی مدیریت دانش در یک سازمان محاسبه تعداد مقایسات زوجی پرسشنامه AHP نمونه پرسشنامه AHP پرسشنامه مقایسات زوجی نمونه پرسشنامه مقایسات زوجی پرسشنامه استاندارد ahp پرسشنامه اثربخشی مدیریت دانش پرسشنامه سنجش اثربخشی مدیریت دانش پرسشنامه سنجش اثربخشی مدیریت…

آشنایی با مدارهای فرمان

آشنایی با مدارهای فرمان مدارهای فرمان تاسیسات الکتریکی بهره برداری مطمئن مدارات کنتاکتوری سیستم همکاری در فروش فایل همکاری در فروش فایل همکاری در فروش فروش فایل fileina فروشگاه ساز فایل فروشگاه فایل خرید مقاله برق رفتن به سایت اصلی…

پرسشنامه رابطه اعتماد و اطمینان مصرف کننده با پذیرش برند

پرسشنامه رابطه اعتماد و اطمینان مصرف کننده با پذیرش برند پرسشنامه پذیرش برند پرسشنامه رابطه اعتماد و اطمینان مصرف کننده دانلود پرسشنامه پذیرش برند پرسشنامه پذیرش برند های خرده فروشی رفتن به سایت اصلی دانلود پرسشنامه پایان نامه  رشته مدیریت پرسشنامه رابطه اعتماد…

پروپوزال و طرح تفصیلی تاثیر استقرار مدیریت دانش در صنعت فرش ایران

پروپوزال و طرح تفصیلی تاثیر استقرار مدیریت دانش در صنعت فرش ایران پروپوزال مدیریت دانش پیاده سازی مدیریت دانش پیاده سازی سیستم مدیریت دانش پیاده سازی مدیریت دانش در صنعت فرش پیاده سازی مدیریت دانش در سازمان نقش پیاده سازی…

مطالعه و وارسی رابطه رضایت شغلی و تعهد سازمانی

مطالعه و وارسی رابطه رضایت شغلی و تعهد سازمانی رضایت شغلی تعهد سازمانی ارتباط بین رضایت شغلی و تعهد سازمانی رضایت شغلی پرستاران تعهد سازمانی پرستاران رابطه بین رضایت شغلی و تعهد سازمانی ارتباط رضایت شغلی و تعهد سازمانی دانلود…

مبانی نظری و پیشینه تحقیق عکس العمل بازار سهام

مبانی نظری و پیشینه تحقیق عکس العمل بازار سهام مبانی نظری عکس العمل بازار سهام پیشینه تحقیق عکس العمل بازار سهام مبانی نظری و پیشینه تحقیق عکس العمل بازار سهام پیشینه پژوهش عکس العمل بازار سهام ادبیات نظری تحقیق عکس…

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *